Milli irade ve milli egemenliğin kullanılmasında sistem önerileri- Parlamenter sistem (milli irade sistemi)-başkanlık sitemi – MİSAK- Millî Strateji Araştırma Kurulu
MDM- Millî Strateji Araştırma Kurulu
MİSAK logo

_______06.05.2018_______

Milli irade ve milli egemenliğin kullanılmasında sistem önerileri- Parlamenter sistem (milli irade sistemi)-başkanlık sitemi

Süleyman Karahan

Milli egemenlik ve milli irade

Geçmişteki ve mevcut Anayasamız, “Egemenlik Milletindir” demiş olmasına rağmen; milli egemenliğin kullanılmasında millletin, sözde seçimler dışında gerçek anlamda söz sahibi olduğunu söylemek oldukça zordur.

Anayasamız; egemenliğin, kayıtsız şartsız Milletin olduğunu ifade eder. Lafta kalan bu ifadenin hayatın içinde yer alması ve katılımcı ve doğrudan demokrasi anlayışıyla bu milli irade ve egemenliğin bizzat Türk Milleti tarafından kullanılabilmesine yönelik yeni bir yönetim anlayışı ve ve Anayasaya ihtiyaç vardır.

Önerilen bu yeni yönetim sisteminde, yönetim usulü ve sistemi halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına dayanmalıdır. Milli egemenliğin ve iradenin kullanılması ve tecelli etmesinde Milleti;, Türkiye Millet Meclisi temsil edecek ve Millet adına egemenlik hakkını, Anayasanın koyduğu esaslara göre, Milletle birlikte kullanacağı bir yapı oluşturulmalıdır.

Türkiye Millet Meclisi:

Türkiye Millet Meclisi genel oyla seçilen yetmiş beş bin (veya yedi bin beş yüz) milletvekilinden oluşmalı; Milletvekillerinden altmış bini çıkartılacak yasadaki esaslara göre belirlenen dar seçim çevrelerinden, on bin milletvekili ise siyasî partilerin, parti ittifaklarının ülke seçim çevresi için düzenleyeceği listelerden ve bağımsız adaylardan nispî temsil esasına göre, beş bin milletvekili ise yurt dışında yaşayan Türk Vatandaşları tarafından seçilmelidir. Türkiye Millet Meclisinin altmış bin üyesi, seçildikleri bölgeyi ve kendilerini seçenleri; on bin üyesi bütün ülke genelini ve beş bin üyesi ise yurtdışında yaşayan Türk Vatandaşlarını temsil etmelidir.

Gerçek katılımcı demokrasiyi yerleştirmek ve millet egemenliğini etkinle kullanabilmak amacıyla milletvekili sayısının artırılması uygun görülmüştür. Böylece milletvekilleri menfaat grupları, partiler ve liderleri tarafından olumssuz anlamda etki altına alınamayacak ve özgür iradelerini halka danışarak daha iyi kullanabileceklerdir.

Türkiye Millet Meclisi’nin görev ve yetkileri:

Türkiye Millet Meclisinin görev ve yetkileri, yasa koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Cumhurbaşkanını, Türkiye Yasama Meclisini, Bakanlar Kurulunu ve bakanları, Anayasa Mahkmemesi’ni, Yargıtayı, Danıştayı, Sayıştayı, Kamu Denetçiliği Kurumunu denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda yasa hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesin hesap yasa tasarılarını kabul etmek; savaş ilânına karar vermek; milletler arası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Türkiye Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek olmalıdır.

Egemenliği ve milli iradeyi temsil edecek olan Türkiye Millet Meclisi, yürütmeyi gerçekleştiren Cumhurbaşkanını ve Hükûmeti, Yasamayı, Yargıyı her vakit denetleyebilecek ve gerektiğinde Cumhurbaşkanı ve  bu kurumların yöneticileri görevden alabilecek ve düşürebilecek yapıda olmalıdır.

Türkiye Millet Meclisi calışmalarını ve oylamalarını elektronik ortamlarda ve akıllı iletişim sistemleri üzerinde yapabilmelidir.

Yasama görevi ve yetkisi:

Yeni yönetim anlayışı ve sisteminde “Yasama Yetkisiyeni oluşturulacakTürkiye Yasama Meclisitarafından, “Türkiye Millet Meclisi” ile birlikte Millet adına kullanılmalıdır.

Türkiye Yasama Meclisi, özel yasayla belirlenecek sayıya göre Türkiye Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Sayıştay, Kamu Denetçiliği Kurumu, YÖK, Barolar Birliği, TOBB, Diyanet İşleri Başkanlığı, Genel Kurmay Başkanlığı, Üniversite Öğrenci Konseyleri, Memur ve İşçi Sendikaları, STK’lar tarafından seçilmiş toplam üç yüz asıl ve otuz yedek (veya 250 asıl veya 25 yedek) Yasama vekilinden oluşmalı ve yedek üyeler, asıl Yasama vekili kontenjanlarına göre yüzde on oranında belirlenmelidir.

Türkiye Yasama Meclisinin görev ve yetkileri; önerilen yasa teklif ve tasarılarını görüşmek ve kabul edilen teklifleri Türkiye Millet Meclisine sunmak; yasa teklifi sunmak; Bakanlar Kuruluna belli konularda yasa hükmünde kararname çıkarma yetkisinin ön görüşmelerini yapmak ve yerindeliğini incelemek; milletler arası antlaşmaların onaylanmasını uygunluğunu incelemek ve  Türkiye Millet Meclisine sunmak; genel ve özel af ilânı tekliflerini incelemek; genel ve özel af ilânı teklifi vermek; soru, meclis araştırması, genel görüşme, gensoru ve meclis soruşturması yollarıyla bilgi edinme ve denetim yollarını kullanmak; Anayasanın ve ilgili yasada öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek olmalıdır.

Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı:

Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir Milletvekili veya Yasamavekili, tutuklanmadan yargılanabilmelidir. Milletvekili hakkında seçiminden önce veya sonra verilmiş bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, milletvekilliği sıfatının sona ermesine bırakılmamalıdır. Milletvekili, işlediği suç milletvekili seçilmesini engelleyecek bir suç değilse ve ertelenmez ise, cezasını çektikten sonra, milletvekilliği için kalan süreyi tamamlar.

Belirlenen suçlardan dolayı bir milletvekilinin tutuklanmadan sorguya çekilmesi ve yargılanması için Meclisin kararı aranmamalıdır. Bu hallerde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, durumu hemen Türkiye Millet Meclisine bildirmelidir.

İstifa eden Milletvekilinin ve Yasamavekilinin vekilliğinin düşmesi, istifanın geçerli olduğunun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilmesinden sonra, otomatik olarak gerçekleşmiş olmalıdır.

Yürütme görevi ve yetkisi:

Yürütme yetkisi ve görevi ise; Türkiye Millet Meclisi tarafından 5 yılda bir seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun tayin edeceği ve Türkiye Millet Meclisi tarafından onaylanan Bakanlar Kurulu eliyle kullanılmalıdır.

Cumhurbaşkanı:

Cumhurbaşkanı, Türkiye Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları arasından, Türkiye Millet Meclisi tarafından seçilmeli, görev süresi beş yıl ve en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilmelidir.

Geniş sayıda milletvekilinin Cumhurbaşkanını seçmesi; halk oylamasıyla seçilmesindeki toplumda yaratılan kamplaşmaların ortaya çıkması ve sosyal barışı bozucu, Cumhurbaşkanını siyasi taraf haline getiren mahzurları bakımından daha uygundur.

Cumhurbaşkanlığına Türkiye Millet Meclisi, Türkiye Yasama Meclis üyeleri içinden veya bu Meclislerin dışından aday gösterilebilmesi üçbin Milletvekilinin yazılı teklifiyle, elli Yasamavekilinin yazılı teklifiyle veya yüzbin seçmenin ortak dilekçesiyle mümkün olabilmelidir.

Cumhurbaşkanının Anayasada tek başına yapabileceği belirtilen işlemlerden sorumlu olmalıdır. Cumhurbaşkanı, vatana ihanetten ve tek başına yapabileceği belirtilen işlemlerden dolayı ve Türkiye Millet Meclisi üye tamsayısının en az onda birinin veya Türkiye Yasama Meclisinin üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi üzerine, Türkiye Millet Meclisinin üye tamsayısının en az üçte ikisinin vereceği kararla suçlandırılabilmelidir. Yetkisi olmayan ve suç teşkil edebilecek işlemler için Cumhurbaşkanı Türkiye Millet Meclisi üye tamsayısının yüzde biri, Türkiye Yasama Meclisinin üye tamsayısının en az onda biri veya yüz bin seçmen tarafından verilecek teklifle Türkiye Millet Meclisinin üye tamsayısının en salt çoğunluğunun vereceği kararla suçlandırılabilmelidir. Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi sona ermelidir.

Cumhurbaşkanı, erkler ayrılığı prensibindeki yeri, gerçek anlamda egemenliğin temsili ve katılımcı demokrasi bakımından erkler üstü bir yere ve yetkiye sahip olması gerekir.

Bakanlar Kurulu:

Bakanlar Kurulunun programı, önce Türkiye Yasama Meclisinde okunup, görüşülüp ve oylanmalıdır. Türkiye Yasama Meclisinde oylamayla uygun görülmeyen hükümet programı on beş gün içinde yeniden Türkiye Yasama Meclisine sunulmalıdır. Oylanıp kabul edilen hükümet programı ve Bakanlar Kurulu listesi Türkiye Millet Meclisine sunulmalı ve güvenoyuna başvurulmalıdır. Güvenoyu için görüşmelerden sonra Türkiye Millet Meclisinde oylama yapılmalıdır. Türkiye Millet Meclisinde her bir bakan için ayrı ayrı güven oylaması yapılmalıdır.

Yargı yetkisi ve görevi yeni yapıda; Millet adına bağımsız milli mahkemelerce, uluslararası mahkemelerce, kamu denetçileri ve halk hakemleri tarafından kullanılmalı ve yerine getirilmelidir.

Kısaca; Milli egemenliğin millete ait olacağı tam demokratik bir yapı kurmanın zamanı geldi ve Türk Milleti olarak sınıf atlayabilmek için bunu gerçekleştirmek zorundayız  vesselam!..

       

Yazarın MİSAK'taki yazıları